Türkiye'de bir tarih bütün ülkeye uymaz; Antalya ile Erzurum arasında altı haftalık fark vardır, takvimi ilinize göre çıkaralım.
Ekim Takvimi, bulunduğunuz ilin iklim özelliklerine ve ortalama ilk ile son don tarihlerine göre yıllık bir ekim ve dikim takvimi hazırlayan URİKEM aracıdır. Her sebze, ot ve çiçek için tohumun doğrudan mı ekileceğini yoksa fide olarak mı başlatılacağını, iç mekân başlangıcının kaç hafta önceden yapılacağını, dışarı çıkarma tarihini ve tahmini hasat aralığını ay ay listeler. Sonbahar ekimi ve kışlık türler de takvime dahil edilir. Aylık 150 TL + KDV'lik Mini paket dahil tüm paketlerde açıktır.
Ekim zamanı bilgisi internette bolca bulunur ama çoğu kaynak hangi iklim için yazıldığını söylemez. Türkiye'de Akdeniz kıyısıyla Doğu Anadolu arasında son don tarihi bakımından altı haftaya varan fark vardır. Antalya için doğru olan mart tarihi, Erzurum'da fidelerin donarak ölmesi demektir.
Ekim Takvimi ilinizin ortalama don tarihlerini esas alır ve her türü buna göre konumlandırır. Domates gibi sıcak seven türler son dondan sonra, ıspanak ve turp gibi serin sevenler çok daha erken, hatta sonbaharda ekilir. Bu ayrım yapılmadığında insanlar ya çok erken ekip kaybeder ya da çok geç ekip mevsim yetmez.
Takvim ayrıca iç mekân başlangıcını da hesaplar. Biber tohumunun fide olması yedi sekiz hafta sürer; dışarı çıkarma tarihini bilmeden tohumu ne zaman atacağınıza karar veremezsiniz. Araç geriye doğru sayar ve size doğrudan bir tarih verir. Sonbahar ekimi çoğu kişinin aklına gelmez ama sarımsak, soğan ve bazı yeşillikler eylül-ekimde ekildiğinde ilkbaharda çok daha güçlü çıkar.
Aşağıda gerçek bir kullanımdan üretilmiş örnek bir sonuç var. Soldaki forma girilenler, sağdaki aracın ürettiği çıktı.
Bursa Nilüfer, ılıman Marmara iklimi içinde sayılır; ortalama son don nisanın ilk haftasına, ilk sonbahar donu kasım ortasına denk gelir. Bu, yaklaşık 220 günlük bir yetişme dönemi demek ve iki hasat dalgasını rahatlıkla taşır, seranız sayesinde üçüncüsü de mümkün.
Planın mantığı şu: serin sevenlerle erken başla, sıcak sevenleri don sonrasına bırak, ağustosta ikinci bir serin sevenler turu ek. Ispanak, turp ve marul mart başında doğrudan ekilebilir çünkü hafif dona dayanır; hatta soğuk onların tadını iyileştirir. Domates, biber ve patlıcanın tohumunu ise şubat ortasında serada başlatmanız gerekiyor, çünkü fide olmaları yedi sekiz hafta alıyor.
Sarımsak ve soğan takvimin en çok atlanan kalemi. İkisi de ekimde toprağa girer, kışı toprakta geçirir ve haziran-temmuzda hasat edilir. İlkbaharda ekilen sarımsak neredeyse hiçbir zaman iri baş yapmaz; bu yüzden onları bu yıl değil, bu ekim ayında planlıyoruz.
Ay ay takvim
Don tarihleri çok yıllık ortalamalardır, garanti değildir. Fide dikiminden önceki hafta gece sıcaklıklarını takip edin; 5 °C'nin altına inecekse dikimi erteleyin veya fideleri örtün. Yüksek rakımlı ilçelerde takvimi 1–2 hafta geriye kaydırın.
Hayır, il ve ilçe bilgisi yeterli. Takvim bölgenin çok yıllık ortalama don tarihlerine göre kurulur. Yükseklik ve denize uzaklık belirtirseniz doğruluk artar; aynı il içinde bile yüksek bir ilçeyle kıyı ilçesi arasında iki üç haftalık fark olabilir.
Belirgin biçimde değişir. Isıtmasız bir sera bile fide başlangıcını 3–4 hafta öne çeker ve sonbahar hasadını aynı kadar uzatır. Serayı belirtirseniz iki ayrı sütun çıkar: sera içi ve açık alan tarihleri. Isıtmalı serada kışlık yeşillik üretimi de plana eklenebilir.
Takvim iklim verisine, toprak sıcaklığına ve don tarihlerine dayanır; bunların bitki gelişimi üzerindeki etkisi ölçülebilir niteliktedir. Ay evrelerine göre ekimin bilimsel dayanağı gösterilmiş değildir. Bu geleneği sürdürmek isterseniz takvimdeki aralıklar içinde tercih ettiğiniz günü seçebilirsiniz.
Önerilmez. Aynı familyanın bitkilerini üst üste aynı yere ekmek toprakta hastalık etkenlerinin birikmesine ve belirli besinlerin tükenmesine yol açar. Domates, patlıcan ve biber aynı familyadandır; onları izleyen yıl baklagil veya yapraklı bir gruba geçirmek toprağı dinlendirir.
Evet, ama saksı toprağı yerdeki topraktan daha hızlı ısınır ve daha hızlı soğur. Bu yüzden ilkbaharda saksıda birkaç gün erken başlayabilirsiniz; buna karşılık sonbaharda ilk soğukta saksılar daha çabuk etkilenir. Takvimde alan tipini balkon olarak belirtirseniz bu farklar hesaba katılır.
Ekim Takvimi, URİKEM'in Bahçe & Bitkiler setindeki 20 araçtan biri. Aynı işi kolaylaştıran komşuları:
Aboneliğinizi açalım, 500 aracın tamamı ilk günden açık — bu araç da dahil.