Kışın kaybedilen bitkilerin çoğu soğuktan değil, geç kalınmış bir önlemden gider; hazırlığı ilk dondan önce yapalım.
Kış Hazırlığı, balkon, teras ve bahçedeki bitkilerin kışı sağlıklı geçirmesi için hangi önlemin hangi bitkiye ve hangi tarihte uygulanacağını planlayan URİKEM aracıdır. Bölgenizin ilk don tarihine göre geri sayım kurar; içeri alınacak, örtülecek, korunaklı köşeye taşınacak ve olduğu yerde bırakılacak bitkileri ayırır. Saksı köklerinin yerdeki bitkilere göre neden daha savunmasız olduğunu anlatır ve kış sulaması, malçlama ile gövde koruması için ayrı ayrı yöntem verir. Aylık 150 TL + KDV'lik Mini paket dahil tüm paketlerde açıktır.
Saksıdaki bir bitki, aynı türün toprağa dikilmiş hâlinden çok daha kolay donar. Toprakta kök derinlere iner ve yer ısısıyla korunur; saksıda ise kök kütlesi her yanından soğuk havayla çevrilidir. Bu yüzden bahçede sorunsuz kışlayan bir bitki, balkonda aynı sıcaklıkta kaybedilebilir. Kış hazırlığında ilk ayrım budur.
İkinci sık hata zamanlamadır. Önlemler ilk don gecesini gördükten sonra alınmaya başlanır; oysa asıl hasar çoğu zaman o ilk beklenmedik gecede oluşur. Bölgenin ortalama ilk don tarihinden birkaç hafta önce başlayan bir geri sayım, işi telaşsız bir sıraya oturtur.
Kış Hazırlığı bitkileri gruplara ayırır: içeri alınması zorunlu olanlar, korunaklı bir köşeye çekilip örtülecek olanlar, olduğu yerde malçlanacak olanlar ve hiçbir şey yapılmayacak olanlar. Her grup için yöntem farklıdır. İçeri alınan bitkilerde ışık ve sulama düzeni değişir, örtülen bitkilerde havalandırma önemlidir, malçlanan bitkilerde malçın gövdeye temas etmemesi gerekir. Araç bu ayrıntıları tarihlere bağlar.
Aşağıda gerçek bir kullanımdan üretilmiş örnek bir sonuç var. Soldaki forma girilenler, sağdaki aracın ürettiği çıktı.
Ankara kışı bu listedeki bitkiler için oldukça sert. Limon en hassas olanı; turunçgiller sıfırın birkaç derece altını kısa süreli tolere etse de Ankara'da uzun süren don dönemlerini saksıda atlatamaz. Limon içeri alınmalı, ama sıcak salona değil. En uygun yer kilerdeki gibi 5–10 derece aralığında, ışık alan serin bir mekân. Sıcak odaya alınan turunçgiller yaprak döker, kışın sürgün verip zayıflar.
Zeytin limondan daha dayanıklıdır ve kısa donları atlatır, ama 45 cm saksıda kök kütlesi korumasızdır. Onu içeri almak yerine balkonun rüzgâr almayan duvar dibine çekip saksıyı sarmak yeterli olur. Burada kritik nokta, korunması gereken şeyin dallar değil saksı olması. Saksıyı kabarcıklı naylon veya keçeyle sarmak, tabanını da strafor bir levhanın üstüne almak kök bölgesini birkaç derece koruyor.
Lavanta ve biberiye bu iklimde çoğunlukla balkonda kışlar; asıl riskleri don değil, kış boyunca ıslak kalan kök bölgesidir. Onlara yapılacak en iyi şey sulamayı neredeyse kesmek ve saksıları yağmur almayacak bir hizaya çekmektir. Bahçedeki ortanca ise toprakta olduğu için kökü zaten korumalı; dip kısmına malç yeterli. Sardunyalar dona dayanmaz, onlar da kilere alınacak grupta.
Tarihe bağlı yapılacaklar
Örtü olarak naylon kullanıp bitkiyi tamamen kapatmayın; içeride yoğuşan nem çürümeye ve gündüz güneşinde aşırı ısınmaya yol açar. Nefes alan bez ya da özel bitki örtüsü tercih edin ve gündüz sıcaklık artınca havalandırın.
Belirleyici olan türün dayanıklılık sınırı ile bölgenizin en düşük sıcaklığıdır. Tür, beklenen soğuğu tolere ediyorsa örtmek ve rüzgârdan korumak yeterlidir. Sınırda kalan türlerde saksı boyutu karar verdirir: küçük saksıda kök kütlesi az olduğu için içeri almak daha güvenlidir. Turunçgil gibi hassas türlerde içeri alma çoğu iç bölgede zorunludur.
Çoğu için uygun değildir. Kışın dinlenmesi gereken bitkiler sıcak salonda uyanık kalır, ışık yetersizliğiyle birlikte cılız sürgünler verir ve ilkbaharda zayıf çıkar. Doğrusu 5–12 derece aralığında serin, ışık alan bir mekândır: kapalı balkon, kiler, merdiven boşluğu ya da ısıtılmayan bir oda.
Tamamen değil. Dinlenmedeki bitki az su ister ama kök kütlesinin tümüyle kuruması da zarar verir. Serin ortamda kışlayan saksılarda ayda bir kez, toprağı hafifçe nemlendirecek kadar su genellikle yeterlidir. Donmuş toprağa asla su vermeyin; sulamayı sıcaklığın sıfırın üstüne çıktığı bir gün öğle saatinde yapın.
Malç, toprak yüzeyine serilen bir örtüdür ve kök bölgesindeki sıcaklık dalgalanmasını azaltır; ayrıca nemi korur ve yabani otu baskılar. Ağaç kabuğu, kuru yaprak, saman ya da kompost kullanılabilir. Tek kural, malçın gövdeye temas etmemesidir; gövde dibinde biriken nemli malç kabuk çürümesine yol açar.
Geç don riski geçtikten sonra ve kademeli olarak. Aniden açılan bitkiler, hem ilk sıcak günlerde uyanıp sonraki bir donda zarar görür hem de yaprakları güneşe alışmadığı için yanabilir. Örtüyü önce gündüzleri açıp geceleri kapatarak birkaç gün geçiş yapın; içeri alınmış bitkileri de her gün birkaç saat dışarıda tutarak alıştırın.
Kış Hazırlığı, URİKEM'in Bahçe & Bitkiler setindeki 20 araçtan biri. Aynı işi kolaylaştıran komşuları:
Aboneliğinizi açalım, 500 aracın tamamı ilk günden açık — bu araç da dahil.