URİKEM
Hukuk · 20 araçtan biri

Sözleşme İnceleme — sözleşmedeki riskli maddeleri işaretler

İmzalamadan önce sözleşmeyi girin; dikkat edilmesi gereken maddeler ve sorulacak sorular çıksın.

Kısaca

Sözleşme İnceleme, size sunulan bir sözleşme metnindeki dikkat edilmesi gereken maddeleri işaretleyen URİKEM aracıdır. Tek taraflı düzenlenmiş hükümleri, belirsiz bırakılmış tanımları, ağır cezai şart maddelerini ve eksik kalan konuları listeler; her madde için karşı tarafa sorulacak soruyu da çıkarır. **Hukuki görüş vermez ve avukat incelemesinin yerini tutmaz.** İmzalamadan önce sözleşmenin bir avukat tarafından incelenmesi gerekir. Aylık 150 TL + KDV'lik Mini paket dahil tüm paketlerde açıktır.

Ne işe yarar?

Önüne sözleşme konan çoğu kişi metni baştan sona okumuyor; okuyanların çoğu da hangi maddenin olağan hangisinin dikkat gerektiren olduğunu ayırt edemiyor. Sorun genellikle metnin uzunluğunda değil, riskli hükümlerin sıradan görünmesinde: tek bir cümle, imzadan aylar sonra ciddi bir yük hâline gelebiliyor.

Sözleşme İnceleme metni tarar ve dikkat gerektiren maddeleri işaretler: tek taraflı fesih hakkı, belirsiz bırakılmış kapsam tanımları, orantısız görünen cezai şartlar, sorumluluk sınırlamaları ve süresiz yükümlülükler. Ayrıca sözleşmede olması beklenip de bulunmayan konuları listeler. Bu bir hukuki görüş değildir; imza öncesi avukatınızla konuşacağınız gündemi hazırlar.

Kimler kullanır?

Sözleşme imzalayacak kişilerKarşı tarafın hazırladığı metni değerlendirmesi gerekenler.
Serbest çalışanlarMüşterinin sunduğu sözleşmeyi inceleyenler.
Küçük işletmelerTedarikçi ve platform sözleşmelerini okuyanlar.
Kiracı adaylarıKira sözleşmesindeki maddeleri anlamak isteyenler.

Nasıl çalışır?

  1. Sözleşmeyi girin. Size sunulan metnin tamamı; kişisel bilgileri çıkarabilirsiniz.
  2. Konumunuzu belirtin. Hangi taraf sizsiniz, işin niteliği ve beklentiniz ne.
  3. Rapor alın ve avukata gidin. İşaretlenmiş maddeler, eksik konular ve sorulacak sorular.

Örnek çıktı

Aşağıda gerçek bir kullanımdan üretilmiş örnek bir sonuç var. Soldaki forma girilenler, sağdaki aracın ürettiği çıktı.

GirdiForma yazdıklarınız
Sözleşme
Yazılım geliştirme hizmeti sözleşmesi
Konum
Hizmeti veren taraf (küçük yazılım firması)
Bedel
Aylık sabit ücret, 12 ay
Metin
18 maddelik sözleşme, karşı taraf hazırladı
Endişe
Cezai şart maddesi ağır göründü
Süre
İmza için 3 gün verildi
Çıktıİnceleme raporu

18 maddede 6 dikkat noktası ve 3 eksik konu

TEK TARAFLI FESİH — 11. madde karşı tarafa bildirimle ve sebep göstermeden fesih hakkı tanırken, size aynı hakkı tanımıyor. Bu tür asimetrik düzenlemeler sözleşmelerde sık görülür ve müzakere edilebilir. Karşı tarafa sorulacak soru: fesih hakkı neden karşılıklı düzenlenmiyor ve fesih hâlinde o ana kadar yapılan işin bedeli nasıl ödenecek?

CEZAİ ŞART — Endişelendiğiniz 14. madde gerçekten dikkat gerektiriyor: gecikme hâlinde öngörülen cezai şart, aylık bedele oranla yüksek görünüyor ve üst sınır belirtilmemiş. Cezai şartın miktarı ve indirilebilirliği hukuki değerlendirme gerektiren bir konudur; bu maddeyi mutlaka avukatınıza gösterin.

BELİRSİZ KAPSAM — 4. maddede iş kapsamı "ve benzeri hizmetler" ifadesiyle bitiyor. Bu tür açık uçlu ifadeler, sözleşme süresince kapsam dışı taleplerin kapsam içi sayılmasına yol açabilir. Kapsamın sayılarak ve kapalı biçimde yazılması istenmelidir.

SÜRESİZ YÜKÜMLÜLÜK — 16. maddedeki gizlilik yükümlülüğü süresiz olarak düzenlenmiş ve kapsamı geniş tanımlanmış. Gizlilik maddeleri olağandır ancak süre ve kapsam bakımından makul sınırlar konulup konulmayacağı müzakere konusudur; avukatınıza sorun.

EKSİK KONULAR — Sözleşmede bulunmayan üç konu var: karşı taraf ödemeyi geciktirirse ne olacağı, fikri hakların kime ait olacağı ve karşı tarafın geri bildirim vermemesi hâlinde takvimin ne olacağı. Üçü de sizin aleyhinize sonuç doğurabilecek boşluklar.

Avukatınıza gösterecekleriniz ve soracaklarınız

  • Madde 11 — tek taraflı fesih hakkı, karşılıklı hâle getirilebilir mi
  • Madde 14 — cezai şartın miktarı ve üst sınır konulması
  • Madde 4 — "ve benzeri hizmetler" ifadesinin kaldırılması
  • Madde 16 — gizlilik yükümlülüğünde süre ve kapsam sınırı
  • Eksik: ödemenin gecikmesi hâlinde işin durdurulabilmesi
  • Eksik: fikri hakların devri, kapsamı ve zamanı
  • Eksik: geri bildirim süresi ve gecikmesinin takvime etkisi
  • 3 günlük imza süresi baskı yaratıyorsa ek süre isteyin

Bu araç hukuki görüş vermez ve avukat incelemesinin yerini tutmaz. Yaptığı iş, dikkat edilmesi gereken noktaları görünür kılmaktır; bir maddenin geçerli olup olmadığı, uygulanabilirliği ve sonuçları yalnızca avukat tarafından değerlendirilebilir. İşaretlenmemiş maddelerin sorunsuz olduğu anlamına gelmez. Sözleşmeyi imzalamadan önce bir avukata inceletin.

Neyi değiştiriyor?

Sözleşme İnceleme olmadan

  • Sözleşmeyi baştan sona okumadan imzalamak
  • Hangi maddenin dikkat gerektirdiğini ayırt edememek
  • Sözleşmede olmayan konuları fark etmemek
  • İmza baskısı altında karar vermek

Sözleşme İnceleme ile

  • Dikkat gerektiren maddelerin işaretlenmesi
  • Eksik düzenlemelerin listelenmesi
  • Karşı tarafa sorulacak somut soruların hazırlanması
  • Avukat görüşmesine gündemli gitmek

Sık sorulan sorular

İşaretlenmeyen maddeler güvenli mi demek?

Hayır. Araç dikkat çekici gördüğü noktaları listeler; ancak bir maddenin riskli olup olmadığı çoğu zaman işin niteliğine, taraflar arasındaki ilişkiye ve mevzuata bağlıdır. İşaretlenmemiş bir madde de sizin durumunuzda sorun yaratabilir. Tam değerlendirme yalnızca avukat tarafından yapılabilir.

Sözleşmeyi imzalamamı önerir mi?

Hayır, böyle bir tavsiye vermez ve veremez. İmzalama kararı hukuki değerlendirme ve ticari tercih gerektirir. Araç yalnızca konuşulması gereken başlıkları çıkarır; kararı siz avukatınızla birlikte verirsiniz.

Kişisel bilgileri girmem gerekiyor mu?

Hayır. Taraf adları, adresler, kimlik ve vergi numaraları inceleme için gerekli değildir; bunları çıkarıp metni öyle vermeniz önerilir. Sözleşme metinleri ticari sır ve kişisel veri içerebilir.

Standart sözleşmelerde de işe yarar mı?

Evet, hatta özellikle işe yarar. Platform, abonelik ve tedarikçi sözleşmeleri genellikle tek taraflı hazırlanır ve müzakere edilmediği varsayılır. Bazı hükümlerin geçerliliği ise mevzuatla sınırlanmış olabilir; hangi hükmün bağlayıcı olduğu hukuki değerlendirme gerektirir.

İmza için verilen süre kısa, ne yapmalıyım?

Kısa süre baskısı yaygın bir müzakere yöntemidir ve çoğu zaman gerçek bir zorunluluk değildir. Ek süre istemek olağandır. Avukat incelemesi yaptırmadan, yalnızca süre baskısıyla imzalamak sonradan telafisi zor sonuçlar doğurabilir.

Hukuk sektöründeki diğer araçlar

Sözleşme İnceleme, URİKEM'in Hukuk setindeki 20 araçtan biri. Aynı işi kolaylaştıran komşuları:

Sözleşme İnceleme'nı kullanmaya başlayın

Aboneliğinizi açalım, 500 aracın tamamı ilk günden açık — bu araç da dahil.

₺150 + KDVMini · ayda 100 çıktı
₺400 + KDVBaşlangıç · ayda 320 çıktı
₺900 + KDVStandart · ayda 800 çıktı
₺1.800 + KDVPro · ayda 1.800 çıktı
Abone olun