URİKEM
Hukuk · 20 araçtan biri

Mevzuat Özeti — kanun ve yönetmelik metnini sade özetler

Mevzuat metnini girin; maddenin ne dediğini, kimi kapsadığını ve hangi yükümlülüğü doğurduğunu sade biçimde öğrenin.

Kısaca

Mevzuat Özeti, kanun, yönetmelik, tebliğ ve genelge metinlerini anlaşılır bir dile çeviren URİKEM aracıdır. Maddenin kimi kapsadığını, hangi yükümlülüğü doğurduğunu ve varsa istisnalarını ayrı ayrı gösterir; uzun ve iç içe geçmiş cümleleri parçalara ayırır. Hukuki görüş vermez ve yorum yapmaz. Mevzuat sık değişir ve maddelerin uygulaması içtihatla şekillenir; bağlayıcı olan resmî metindir ve uygulama için avukata danışılması gerekir. Aylık 150 TL + KDV'lik Mini paket dahil tüm paketlerde açıktır.

Ne işe yarar?

Mevzuat metinleri hukukçular için yazılıyor ve tek bir madde çoğu zaman yarım sayfalık tek bir cümleden oluşuyor. İçinde atıflar, istisnalar, istisnanın istisnası ve başka kanunlara göndermeler var. Bir işletme sahibinin veya bir vatandaşın bu metinden kendi yükümlülüğünü çıkarması gerçekten zor.

Mevzuat Özeti metni parçalara ayırır: bu madde kimi kapsıyor, ne yapılmasını istiyor, hangi süre içinde, yapılmazsa ne oluyor, istisnası var mı. Atıf yapılan başka maddeleri de işaretler; okuduğunuz maddenin anlamı çoğu zaman atıf yaptığı maddede saklıdır. Yorum yapmaz, hukuki görüş vermez — yalnızca metnin ne dediğini anlaşılır kılar. Bağlayıcı olan resmî metindir.

Kimler kullanır?

İşletme sahipleriKendi sektörünü ilgilendiren düzenlemeleri takip edenler.
Muhasebeci ve mali müşavirlerTebliğ ve genelgeleri hızla anlaması gerekenler.
Hukuk öğrencileriMevzuat okumaya yeni başlayanlar.
Kurum çalışanlarıGörev alanına giren yönetmelikleri izleyenler.

Nasıl çalışır?

  1. Metni girin. Kanun maddesi, yönetmelik bölümü veya tebliğ metni.
  2. Bakış açınızı belirtin. Hangi sıfatla okuyorsunuz: işveren, tüketici, esnaf, çalışan.
  3. Sadeleştirmeyi alın. Kapsam, yükümlülük, süre, yaptırım, istisnalar ve atıflar.

Örnek çıktı

Aşağıda gerçek bir kullanımdan üretilmiş örnek bir sonuç var. Soldaki forma girilenler, sağdaki aracın ürettiği çıktı.

GirdiForma yazdıklarınız
Metin
Bir yönetmelik maddesi — işyerlerinde belirli bir belgenin bulundurulması ve güncellenmesine ilişkin
Sıfat
Küçük işletme sahibi, 9 çalışan
Sektör
Gıda üretimi
Soru
Bu benim işletmemi kapsıyor mu, ne yapmam gerekiyor
Uzunluk
Madde 4 fıkra, iki atıf içeriyor
ÇıktıSadeleştirme

Maddenin yapısı — kim, ne, ne zaman, yapılmazsa ne olur

KAPSAM — Maddenin birinci fıkrası kimleri kapsadığını belirliyor. Metinde çalışan sayısı ve faaliyet konusu üzerinden bir ayrım var; sizin belirttiğiniz çalışan sayısı ve sektör bu tanımın içinde görünüyor. Ancak kapsam belirlemesi, atıf yapılan diğer düzenlemedeki tanımlara bağlı olduğu için kesin sonuç için o metnin de okunması gerekir. Bu, mevzuat okumada en sık atlanan noktadır.

YÜKÜMLÜLÜK — İkinci fıkra ne yapılması gerektiğini söylüyor: belgenin hazırlanması, işyerinde bulundurulması ve belirli aralıklarla güncellenmesi. Üç ayrı yükümlülük var ve çoğu okuyucu yalnızca ilkini fark ediyor; bulundurma ve güncelleme yükümlülükleri ayrıca denetime tabidir.

SÜRE — Üçüncü fıkrada güncelleme aralığı ve değişiklik hâlinde yenileme yükümlülüğü düzenlenmiş. Süreler mevzuatta değişebilir; işlem yapmadan önce yürürlükteki metni resmî kaynaktan teyit etmeniz gerekir.

İSTİSNA — Dördüncü fıkra bir istisna getiriyor ve bu istisna başka bir düzenlemeye atıf yapıyor. Sizin durumunuzun istisnaya girip girmediği, atıf yapılan metnin incelenmesini gerektirir. İstisna hükümleri mevzuatın en dikkat gerektiren kısmıdır ve yanlış değerlendirme yaptırım doğurabilir.

SONUÇ — Bu sadeleştirme metnin ne dediğini gösterir, sizin durumunuza nasıl uygulanacağını değil. İşletmenizin bu yükümlülüğe tabi olup olmadığı ve ne yapmanız gerektiği hukuki değerlendirme gerektirir; bir avukata veya ilgili meslek mensubuna danışmanız gerekir.

Kontrol edilmesi gerekenler

  • Metnin yürürlükteki hâli mi — resmî kaynaktan teyit edin
  • Atıf yapılan iki düzenleme okunmalı, kapsam orada tanımlanıyor
  • Geçici maddeler ve yürürlük tarihi kontrol edilmeli
  • Sektörünüze özel ek düzenleme var mı
  • Yaptırım hükmü hangi maddede düzenlenmiş
  • Uygulama için avukata veya ilgili meslek mensubuna danışın

Bu araç hukuki görüş vermez ve mevzuatı yorumlamaz; yalnızca metni sadeleştirir. Mevzuat sık değişir, maddeler yürürlükten kalkabilir ve uygulama içtihatla şekillenir. Bağlayıcı olan resmî kaynakta yayımlanan güncel metindir. Kendi durumunuza uygulanması için mutlaka bir avukata veya ilgili meslek mensubuna danışın.

Neyi değiştiriyor?

Mevzuat Özeti olmadan

  • Yarım sayfalık tek cümleden yükümlülük çıkarmaya çalışmak
  • Atıf yapılan maddeleri okumadan sonuca varmak
  • İstisna hükümlerini gözden kaçırmak
  • Yürürlükten kalkmış bir metni okumak

Mevzuat Özeti ile

  • Kapsam, yükümlülük ve süreyi ayrı ayrı görmek
  • Atıfların işaretlenmesi
  • İstisnaların ayrıca gösterilmesi
  • Avukata soracak somut soruların çıkması

Sık sorulan sorular

Yorum yapıyor mu?

Hayır. Metnin ne dediğini sadeleştirir; nasıl uygulanacağını, sizin durumunuza uyup uymadığını veya içtihadın bu maddeyi nasıl yorumladığını söylemez. Bunlar hukuki değerlendirme gerektirir ve avukatlık faaliyetidir.

Verdiği bilgi güncel mi?

Güncel olmayabilir. Mevzuat sık değişir, maddeler değiştirilebilir veya yürürlükten kaldırılabilir. Bu nedenle metni resmî kaynaktan alıp yapıştırmanız ve yürürlük durumunu resmî kaynaktan teyit etmeniz gerekir. Bağlayıcı olan resmî metindir.

Kanun maddesi ezberden getirebilir mi?

Böyle kullanılmamalıdır. Yapay zeka araçları madde numarası ve metin konusunda hata yapabilir, var olmayan bir maddeye atıf üretebilir. Doğru kullanım, metni resmî kaynaktan kopyalayıp araca vermek ve sadeleştirmesini istemektir.

Hangi mevzuat türlerinde çalışır?

Kanun, kanun hükmünde kararname, yönetmelik, tebliğ ve genelge metinlerinde çalışır. Metin ne kadar uzun ve teknik olursa sadeleştirme o kadar işe yarar. Mahkeme kararlarında da yapı çıkarabilir ancak kararların yorumu hukuki uzmanlık gerektirir.

İşletmem için uyum kontrolü yapar mı?

Hayır. Hangi düzenlemelere tabi olduğunuzu, hangi belgeleri bulundurmanız gerektiğini ve denetimde neye bakılacağını belirlemek hukuki değerlendirmedir. Bu araç metni anlamanızı kolaylaştırır; uyum sorumluluğu ve değerlendirmesi avukatınıza ve ilgili meslek mensubuna aittir.

Hukuk sektöründeki diğer araçlar

Mevzuat Özeti, URİKEM'in Hukuk setindeki 20 araçtan biri. Aynı işi kolaylaştıran komşuları:

Mevzuat Özeti aracını kullanmaya başlayın

Aboneliğinizi açalım, 500 aracın tamamı ilk günden açık — bu araç da dahil.

₺150 + KDVMini · ayda 100 çıktı
₺400 + KDVBaşlangıç · ayda 320 çıktı
₺900 + KDVStandart · ayda 800 çıktı
₺1.800 + KDVPro · ayda 1.800 çıktı
Abone olun