Genel yetenek testleri yerine, adayın işte gerçekten yapacağı işe benzeyen bir görev.
Yetkinlik Testi, işe alım sürecinde adayın becerisini ölçmek için değerlendirme çalışmaları hazırlayan URİKEM aracıdır. Soyut yetenek soruları yerine, pozisyonun gerçek işine benzeyen görevler kurar: bir metnin düzeltilmesi, bir tablonun yorumlanması, bir müşteri şikayetine yanıt yazılması gibi. Her görev için puanlama ölçütlerini önceden yazar, böylece farklı değerlendiriciler aynı işi aynı şekilde okur. Görevin süresini adayı yormayacak şekilde sınırlar. Aylık 150 TL + KDV'lik Mini paket dahil tüm paketlerde açıktır.
Mülakatta "Excel biliyorum" diyen adayla gerçekten bilen adayı ayırt etmenin tek yolu, işi yaptırmaktır. Ancak işe alım sınavları çoğunlukla ya pozisyonla ilgisi olmayan genel yetenek sorularından oluşur ya da adaya günlerce sürecek ücretsiz bir proje yaptırma noktasına kayar.
Yetkinlik Testi ikisinin arasını bulur. Pozisyonun gerçekten yapacağı işten küçük ve tamamlanabilir bir parça seçer, süresini bir saati aşmayacak şekilde sınırlar. En kritik katkısı puanlama tarafındadır: hangi yanıtın neden iyi sayılacağı önceden yazıldığı için değerlendirme kişisel izlenime değil ölçüte dayanır ve iki farklı kişi aynı işi benzer şekilde puanlar.
Aşağıda gerçek bir kullanımdan üretilmiş örnek bir sonuç var. Soldaki forma girilenler, sağdaki aracın ürettiği çıktı.
GÖREV METNİ (adaya verilecek) — "Aşağıda bir müşteriden gelen üç e-posta var. Müşteri iki hafta önce sipariş vermiş, ürün geç teslim edilmiş ve kutu hasarlı gelmiş. Üçüncü e-postada iade değil, indirim talep ediyor ve daha önce iki kez yanıt alamadığını yazıyor. Şirket politikası: geç teslimatta kargo ücreti iade edilir, hasarlı üründe değişim yapılır, indirim yetkisi müdürdedir. Müşteriye tek bir yanıt yazın. Süre 30 dakika."
NEYİ ÖLÇÜYOR — Bu görev üç şeyi aynı anda ölçüyor. Birincisi: adayın yetkisini aşan bir talebi (indirim) nasıl karşıladığı — reddetmeden, boş vaat vermeden, süreci açıklayarak. İkincisi: yanıt alamama şikayetine değinip değinmediği; çoğu aday bunu atlıyor ve müşterinin asıl kızgın olduğu nokta orası. Üçüncüsü: yazı düzeni ve okunabilirlik.
PUANLAMA ÖLÇÜTLERİ (her biri 1-5) — (1) Yanıt alamama şikayetine açıkça değindi mi ve özür ifadesi savunmaya kaçmadan mı yazıldı. (2) Kargo ücreti iadesi ve hasarlı ürün değişimi somut adımlarla, tarih vererek mi anlatıldı. (3) İndirim talebi yetki sınırı belirtilerek mi ele alındı — "müdüre ileteceğim ve size perşembeye kadar dönüş yapacağım" gibi bağlayıcı ama gerçekçi bir ifade var mı. (4) Metnin uzunluğu ve düzeni: müşteri ne yapması gerektiğini tek okuyuşta anlıyor mu. (5) Ton: kalıp cümlelerle mi yazılmış yoksa bu müşteriye mi yazılmış.
İYİ YANIT İŞARETLERİ — Üç sorunu ayrı ayrı ele alan ve her birine ne yapılacağını yazan bir metin. Tarih veren, sonraki adımı belirten ve müşterinin bir şey yapması gerekiyorsa bunu net söyleyen yanıtlar. Yetki sınırını gizlemeden ama müşteriyi başka birine havale etmeden yazılmış bir paragraf.
ZAYIF YANIT İŞARETLERİ — "Yaşadığınız mağduriyet için üzgünüz" ile başlayıp somut hiçbir adım vermeyen metinler. Üç sorundan yalnızca birine (genelde hasarlı ürün) yanıt verip diğerlerini atlamak. İndirim talebini görmezden gelmek veya yetkisi olmadığı hâlde söz vermek. Bir ekranı aşan, müşterinin ne yapacağını bulmak için yeniden okuması gereken uzun metinler.
Test uygularken
Değerlendirme çalışması adayın karşılıksız emek harcamasına dönüşmemelidir; şirketin gerçek bir işini görev olarak vermek hem etik hem hukuki açıdan sorun doğurabilir. Görevler kurgu vakalar üzerinden hazırlanmalı ve süresi sınırlı tutulmalıdır.
Bunu baştan netleştirmek gerekiyor. İşin gerçeğinde bu araçlar kullanılıyorsa yasaklamak anlamsız; o zaman görevi, araç kullanılsa bile ayırt edici olacak şekilde kurgulamak gerekir — örneğin adaydan üretilen metni değerlendirmesi ve neyi neden değiştirdiğini yazması istenebilir.
Görüşmede yapılan kısa görevler daha güvenilir ama stres etkisi taşır. Evde yapılan görevler daha gerçekçi koşullar sunar, ancak kimin yaptığı belirsizleşir. Yaygın çözüm: evde yapılan görev üzerine görüşmede beş dakikalık bir konuşma — kararların gerekçesi sorulduğunda işi kimin yaptığı hızla anlaşılır.
Görüşme içinde 20-40 dakika, evde yapılacaksa 1 saati geçmeyecek şekilde. Uzun görevler en iyi adayları eliyor çünkü onların zaten işi var ve birden fazla süreçte ilerliyorlar.
Evet, eğitim ihtiyacı belirlemek için işe yarıyor. Ancak bunu bir sınav gibi değil, gelişim çalışması olarak sunmak önemli; değerlendirme amacıyla yapıldığı hissedilirse sonuçlar gerçeği yansıtmıyor.
İşe alınmayan adaya kısa bir geri bildirim göndermek hem doğru bir davranış hem de şirketin itibarı açısından faydalı. Puan tablosu göndermek yerine bir iki cümlelik somut not yeterli; araç bu notu da hazırlıyor.
Yetkinlik Testi, URİKEM'in İK & Kariyer setindeki 20 araçtan biri. Aynı işi kolaylaştıran komşuları:
Aboneliğinizi açalım, 500 aracın tamamı ilk günden açık — bu araç da dahil.