Konuyu veya ders notunuzu girin; kavramların birbirine nasıl bağlandığını gösteren bir harita çıksın.
Kavram Haritası, bir konuyu kavramlara ayırıp aralarındaki ilişkileri gösteren görsel harita üreten URİKEM aracıdır. Düz metin hâlindeki ders notunu ana kavram, alt kavram ve bağlantı ifadeleriyle yeniden düzenler; hangi kavramın hangisinden türediğini ve hangilerinin karşılaştırılması gerektiğini görünür kılar. Sınav öncesi tekrar için özellikle işe yarar, çünkü bir sayfaya bakarak konunun bütününü hatırlamayı kolaylaştırır. Aylık 150 TL + KDV'lik Mini paket dahil tüm paketlerde açıktır.
Uzun bir konuyu düz metinden çalışmanın en büyük sorunu, parçaların birbirine nasıl bağlandığının görünmemesi. Öğrenci tanımları tek tek bilir ama "bu ikisi arasındaki fark ne" sorusunda tıkanır. Sınavda sorulan da genellikle tam olarak budur.
Kavram Haritası ilişkileri öne çıkarır. Kavramları hiyerarşiye yerleştirir, aralarındaki bağı bir fiil veya ifadeyle adlandırır ("neden olur", "örnektir", "tersidir") ve karşılaştırılması gereken kavramları yan yana getirir. Tek sayfaya sığan bir harita, otuz sayfalık notun tekrarını dakikalara indirir. Ayrıca haritayı kendiniz doldurmanız istenen boş sürümü, tekrardan çok daha etkili bir çalışma yöntemidir.
Aşağıda gerçek bir kullanımdan üretilmiş örnek bir sonuç var. Soldaki forma girilenler, sağdaki aracın ürettiği çıktı.
YAPI — Harita tek bir merkez kavramla başlıyor: hücre bölünmesi. Bu kavramdan iki ana dal ayrılıyor — mitoz ve mayoz. İkisi arasındaki farkı karıştırdığınızı belirttiğiniz için harita hiyerarşik değil karşılaştırmalı kuruldu: dallar yan yana ilerliyor ve aynı ölçütler her iki tarafta karşılıklı yer alıyor.
KARŞILAŞTIRMA EKSENLERİ — Altı ölçüt üzerinden karşılaştırma yapılıyor: bölünme sayısı, oluşan hücre sayısı, kromozom sayısındaki değişim, gerçekleştiği hücre türü, genetik çeşitlilik durumu ve canlıdaki işlevi. Her ölçüt haritada tek satır; iki tarafı okuyunca fark doğrudan görünüyor.
BAĞLANTI İFADELERİ — Oklar boş bırakılmadı, her bağlantı adlandırıldı: "sonucunda oluşur", "yarıya iner", "sağlar", "görülmez". Kavram haritalarının işe yaraması bu adlandırmaya bağlıdır; ok koymak yetmez, okun ne anlattığı yazılmalıdır.
KRİTİK NOKTA — Haritada kalın çerçeveyle işaretlenen tek bir yer var: krossing over. Bu olay yalnızca mayozda görülür ve genetik çeşitliliğin ana kaynağıdır. İki bölünmeyi karıştıran öğrencilerin çoğu tam olarak bu noktada ayrımı kaybeder, bu yüzden haritada ayrıca vurgulandı.
BOŞ SÜRÜM — Aynı haritanın kavram kutuları boş bırakılmış bir sürümü de eklendi. Bakarak tekrar etmek yerine boş haritayı doldurmayı denemek belirgin biçimde daha etkilidir; hatırlayamadığınız kutu, çalışmanız gereken yeri doğrudan gösterir.
Haritanın karşılaştırma satırları
Kavram haritası konuyu özetler, ders kitabının ve öğretmen anlatımının yerini tutmaz. Haritadaki bilgilerin ders kaynağınızla örtüşmesini kontrol etmeniz önerilir.
Evet, çıktı yazdırılabilir biçimde üretilir. Sınav öncesi tekrar için haritayı yazdırıp duvara asmak veya defterin arkasına yapıştırmak yaygın bir kullanımdır. Boş sürümü çoğaltıp birkaç kez doldurmak da etkili bir çalışma yöntemidir.
Evet, notunuzu yapıştırmanız yeterlidir. Metin dağınık veya maddeler hâlinde olsa da kavramları ayıklayıp ilişkilendirir. Notunuz eksikse harita da eksik olur; bu nedenle kaynak metnin konuyu kapsaması önemlidir.
Bakarak tekrar etmek, bildiğinizi sanma yanılgısı yaratır. Boş haritayı doldurmaya çalıştığınızda hatırlayamadığınız kutular doğrudan eksiğinizi gösterir. Hatırlamaya çalışarak yapılan tekrarın, okuyarak yapılan tekrardan daha kalıcı olduğu eğitim çalışmalarında sık vurgulanan bir bulgudur.
İlişki ve sınıflandırma içeren her derste: biyoloji, tarih, coğrafya, felsefe, edebiyat akımları, kimya sınıflandırmaları. Salt işlem gerektiren konularda (matematik problem çözümü gibi) daha az işe yarar; orada adım listesi ve örnek çözüm daha uygundur.
Evet. Konuyu tahtada haritayla özetlemek, dersin sonunda haritayı öğrencilere birlikte doldurtmak veya boş haritayı çıkış kartı olarak kullanmak yaygın uygulamalardır. Haritanın ders kitabınızla örtüşmesini önceden kontrol etmeniz önerilir.
Kavram Haritası, URİKEM'in Eğitim setindeki 20 araçtan biri. Aynı işi kolaylaştıran komşuları:
Aboneliğinizi açalım, 500 aracın tamamı ilk günden açık — bu araç da dahil.