Binanızın durumunu girin; riskli yapı tespitinden hak sahipliğine, müteahhit anlaşmasından kira yardımına kadar süreci adım adım görün.
Kentsel Dönüşüm, kentsel dönüşüm sürecini riskli yapı tespitinden yeni binanın teslimine kadar adım adım anlatan, hak sahipliği ve paylaşım konularını anlaşılır biçimde açıklayan URİKEM aracıdır. Müteahhitle yapılacak anlaşmada dikkat edilmesi gereken noktaları ve maliklerin sık düştüğü hataları listeler. Verdiği bilgi genel niteliktedir; her binanın durumu farklı olduğu için hukuki ve teknik danışmanlığın yerini tutmaz. Aylık 150 TL'lik Mini paket dahil tüm paketlerde açıktır.
Kentsel dönüşüm, çoğu malikin hayatında bir kez karşılaştığı ve hiç bilmediği bir süreçtir. Apartman toplantılarında herkesin duyduğu farklıdır, komşudan komşuya değişen bilgiler dolaşır ve kararlar çoğu zaman eksik bilgiyle alınır. Sonuç, yıllar süren anlaşmazlıklar olabilir.
Kentsel Dönüşüm aracı süreci sıraya koyar. Riskli yapı tespiti nasıl yapılır, itiraz süreci nedir, karar için hangi çoğunluk gerekir, katılmayan malike ne olur, kira yardımı nasıl alınır, müteahhit sözleşmesinde hangi maddeler kritik. Bunları öğrenmek kararı vermez ama en azından maliklerin neyi konuştuğunu bilmesini sağlar.
Aşağıda gerçek bir kullanımdan üretilmiş örnek bir sonuç var. Soldaki forma girilenler, sağdaki aracın ürettiği çıktı.
MEVCUT DURUM — Riskli yapı raporu alındığına göre tespit aşaması tamamlanmış durumda. Bu raporun maliklere tebliğ edilmesinin ardından itiraz için tanınan bir süre bulunur; itiraz edilmezse yapı kesinleşmiş riskli yapı statüsüne girer ve yıkım süreci işlemeye başlar.
KARAR AŞAMASI — Dönüşüm kararı, arsa payı çoğunluğuna dayanır; salt kat sayısı değil, her malikin arsa payı belirleyicidir. Sizin durumunuzda 8 malik olumlu görünse de bu maliklerin toplam arsa payının gereken çoğunluğu karşılayıp karşılamadığı ayrıca hesaplanmalıdır. Zemin kattaki dükkânların arsa payı genellikle dairelerden yüksektir ve tabloyu değiştirebilir.
KARARSIZ MALİKLER — Anlaşmaya katılmayan maliklerin payları için mevzuatta belirli bir yol öngörülmüştür. Ancak bu yolun işletilmesi zaman alır ve sürtüşme yaratır; deneyim, kararsız maliklerin en baştan ikna edilmesinin projeyi aylarca hızlandırdığını gösterir. İki malikin çekincesinin ne olduğunu (kira yardımı, daire büyüklüğü, teslim süresi) öğrenmek ilk yapılacak iştir.
Müteahhit sözleşmesinde kritik maddeler
Bu bilgiler geneldir ve mevzuat zaman içinde değişir. Karar öncesi bir hukukçuya ve inşaat mühendisine danışılması, ayrıca belediyenin kentsel dönüşüm biriminden teyit alınması gerekir.
Binadaki maliklerden herhangi biri, tek başına ve diğerlerinin onayı olmadan riskli yapı tespiti başvurusu yapabilir. Tespit, Bakanlıkça lisanslandırılmış kuruluşlarca yapılır. Rapor sonucuna maliklerin itiraz hakkı bulunur ve itiraz için tanınan bir süre vardır.
Hayır, mevzuat arsa payı çoğunluğuna dayanan bir karar mekanizması öngörür. Önemli ayrım şudur: belirleyici olan malik sayısı değil, maliklerin arsa paylarının toplamıdır. Zemin kat dükkânları gibi yüksek arsa paylı bağımsız bölümler tabloyu tek başına değiştirebilir; bu nedenle çoğunluk hesabı tapu kayıtları üzerinden yapılmalıdır.
Riskli yapı olarak tespit edilmiş binalardan tahliye olan hak sahipleri, mevzuatta belirlenen koşulları sağladıkları takdirde kira yardımından yararlanabilir. Başvuru genellikle ilgili idareye yapılır ve tutar ile süre her yıl belirlenir. Müteahhitle yapılan sözleşmede ayrıca kira yardımı öngörülmüşse, bu ikisinin birlikte alınıp alınamayacağı sözleşmeye ve mevzuata göre değerlendirilir.
Paylaşım oranının yalnızca yüzde olarak konuşulup, her malike düşecek bağımsız bölümün konumunun ve net metrekaresinin yazılmamasıdır. "Yüzde elli" ifadesi, hangi katta ve kaç metrekare daire alacağınızı söylemez. Sözleşmede daire seçim yönteminin ve net alanların açıkça yer alması, sonradan yaşanan anlaşmazlıkların büyük kısmını önler.
Bu, girilen sürecin uzunluğuna ve müteahhit anlaşmasının koşullarına bağlıdır. Süreç yıllar sürebilir, bu sürede kira ödemek veya kira yardımıyla geçinmek gerekebilir. Buna karşılık yeni binanın değeri eskisinin belirgin üzerinde olur. Karar vermeden önce binanın hangi aşamada olduğunu ve maliklerin uzlaşı düzeyini öğrenmek şarttır.
Kentsel Dönüşüm, URİKEM'in Emlak setindeki 20 araçtan biri. Aynı işi kolaylaştıran komşuları:
Aboneliğinizi açalım, 500 aracın tamamı ilk günden açık — bu araç da dahil.